Ergen ve Yetişkin Psikolojisi

ONU ÇÖZEMİYORUM! YOKSA BİR BORDERLİNE İLE Mİ BERABERİM?

ONU ÇÖZEMİYORUM! YOKSA BİR BORDERLİNE İLE Mİ BERABERİM?

Beraberliğimiz süresince kaç kez ayrıldık kaç kez barıştık hatırlamıyorum artık. Kimsenin ilişkimize saygısı da kalmadı.Benim kendime de güvenim kalmadı.Aslında kötü bir insan değil .Ayrılır ama bensiz de yapamaz çok sürmez sürekli arar sorar romantik şeyler yapar .Bensiz çok yalnız olduğunu kimsenin ona değer vermediğini ,kimseyi bu kadar sevmediğini de söyler.Bensiz yaşayamayacağını söyler.Bazen sanki davranışları tavırları ile bana diyor ki; Senden nefret ediyorum, beni bırakma!

Önceden bir iki kez de kendine zarar vermiş,kolunu jilet kullanarak çizik çizik etmiş kendine acı vermek kendini cezalandırma amaçlıymış ölmek için değil..Benim anlamadığım bir bakıyorum çok sevecen aşırı hareketli,eğlenceli mesela beni çok güldürür espirilidir bir bakıyorum birde değişiyor ,olmadık şeyler söyleyip kalbimi kırıyor iftira ediyor . Güvenemiyorum ,hani’ ne dostum var diye sevin ne düşmanım var diye üzül ‘deriz ya ..’ yanar döner ‘,bu onu çok iyi tanımlıyor.Çok arkadaşı var ama herkesle bir küser bir barışır .Her şeyden çabuk sıkılır.Beni över ,güzel şeyler söyler ,güzel jestler yapar ,öyle şeyler de yapar söyler ki yerlere batırır.Yakın çevrem onun dengesiz ,tutarsız ,güvenilmez biri olduğunu da söylüyor z.Anlamıyorum ..anlam veremiyorum, bu ilişki böyle nasıl gider bilmiyorum.

Sınırda kişiliğin temel özelliği erken erişkinlik döneminde başlayan kişiler arası ilişkilerde ,kendi imajında ve duygulanımda dengesizlik ve belirgin derecede düşünmeden,itici ve tutarsız bir şekilde davranışlardır.

• Gerçek ya da hayali bir terk edilmeden kaçınmak için aşırı derecede (çılgınca)çabalar gösterme.

• Gözünde aşırı büyütme (göklere çıkarma)ve yerin dibine sokma uçları arasında gidip gelen ,gergin ve tutarsız kişilerarası ilişkilerin olması

• Kimlik karmaşası ;Belirgin olarak ve sürekli bir biçimde tutarsız benlik algısı yada kendilik duyma

• Kendine zarar verme olasılığı yüksek en az iki alanda dürtüsellik (örn:para harcama,cinsellik,madde kötüye kullanımı,pervasızca araba kullanma,tıkanırcasına yemek yeme,kendini kesme,sigara ile tenini yakma)

• Yineleyen intiharlarla ilgili davranışlar ,girişimler,göz korkutmalar ya da kendine kıyım davranışı

• Duygulanımda belirgin bir tepkiselliğin olmasına bağlı etkili bir değişkenlik (örn.huzursuzluk,birkaç saat süren kaygı(anxiete) nadiren birkac günden daha fazla sürebilir).

• Kendini boşlukta hissetme yalnız hissetme.

• Uygunsuz yoğun öfke yada öfkesini kontrol altına tutamama(örn:sık sık hiddetlenme,geçmek bilmeyen öfke sık sık kavgalara karışma,hakaret etme)

• Stresle ilişkili gelip geçici paranoid düşünce yada ağır dissosiatif belirtiler.

Yukarıdaki kişilik bozukluğu özelliklerinden beşinin veya daha fazlasının olması kişide Sınırda kişilik bozukluğu (Borderline Personality Disorder)olarak adlandırılan psikolojik bir rahatsızlığı ortaya koymaktadır.

Borderline kişilik yapısında olan bir kimse ile ilişki yaşamak veya evli olmak psikolojik açıdan çok yıpratıcı olduğu kadar fiziksel olarak da tehlike anlamındadır.Bu durumda Borderline olmayan taraf ne yapar?

KAOS DÖNEMİ:Borderline olmayan taraf borderline kişiyi anlamakta güçlük çekme dönemi yaşar.Neden böyle davranıyor?davranışlarına anlam veremiyorum?Bütün bunlara çözüm aramaya cevap bulmaya çalışırken zaman zaman kendilerini suçlama ya da ilişkiden çekilerek bu karmaşadan,kaos dan uzaklaşma çabasına girerler.

Borderline kişilik özelliklerini öğrendikten sonra bile bu durumu kabullenmek haftalar veya aylar alabilir.Duygusal alanda tam bir çöküntü ve karmaşaya sürüklenebilirler.

İLİŞKİDE BORDERLİNE OLMAYAN TARAFIN BORDERLİNE KİSİYE DİREK BAKIŞ AÇISI:Bu aşamada borderline olmayan şahıs dikkatini borderline kişiye odaklaştırarak profosyonel bir yardıma ihtiyacı olduğunu ve kişiyi değiştirme çabasına girer.

Bu aşamada borderline kişilik bozukluğu özelliğini anlamak için büyük bir çabaya girip duygusal bağlarının güçlü olduğu bu kimse ile empati kurarlar.

Borderline olmayan taraf için öfke ve üzüntüyü anlamak uzun zaman alabilir. Borderline kişinin hatası olmadığını bunun bir semptom kişilik bozukluğu olduğu fark edilse bile genel olarak öfke durumu fazlasıyla görülür.Depresyon,umutsuzluk ve suçluluk duygularını öfke ile bastırmak borderline olmayan taraf da daha yaygın görülmektedir.

Bu aşamada Borderline olmayan tarafın yapması gereken kendi duygularıyla başetmeye odaklanması ve borderline kişinin yaptığı davranışlardan yine o kişinin sorumlu olduğu düşüncesini kabullenip borderline kişinin kendi istediği gibi davranması veya davranacağı umudu ve fantazisinden vazgeçmesidir.

BORDERLİNE OLMAYAN TARAFIN KENDİNE BAKIŞ AÇISI:Borderline olmayan tarafın ilişkisi hakkında dürüst bakış açısı ile ilişkisinin iceriğine bakmaktır.İlişki iki kişinin katılımıyla oluşur ve bu noktada ikimizin de bu ilişkide rolü nedir?

Burada içgörü ve kendini keşfetmek önemlidir.Kendini tekrar tekrar yargılamak değil.

DAHA NE KADAR YUMURTA KABUĞUNUN ÜZERİNDE YÜRÜMEYE DAYANABİLİRİM??

KARAR VERME AŞAMASI:Birlikte olduğu kişi hakkında bütün bu bilgiler ve içgörü ile yaşayan borderline olmayan taraf ilişkisi hakkında karar vermede zorluklar yaşar.Bu karar aşaması aylar veya yıllar sürebilir.

Borderline olmayan taraf açık ve net bir biçimde kendi değerlerini ,inançlarını , beklentilerini düşüncelerini anlamalıdır.Örneğin;Fiziksel şiddet uygulayan bir erkek ve aşırı derece de boşanmaya karşı olan tutucu bir aileden gelen borderline kişiliğine sahip bir kadın.Erkeğin arkadaşları boşanmanın daha sağlıklı olacağı düşüncesinde iken ,erkeğin bunu onaylamaması ve bunu ailesinin nasıl karşılayıp tepki vereceği düşünce ve kaygısında olması .

Veya evliliğe hazırlanan bir çift de eşlerden birinin borderline olması bu evliliğin ne kadar sağlıklı olup olmayacağı konusunun düsünülmesi yerine ilişki buraya kadar geldi bir daha evlilik olasılığını bir başkası ile yakalayamazsam evlilik çağım da geçiyor ailem ne der ,başkaları ne der,o kadar zaman harcadım .Bu ilişkiye emek verdim evlilik aşamasına getirdim ,masraf yapıldı vs.düsünceler ınde olmak.

İnançlarımız ve değerlerimizle şimdiye kadar ki hayatımız gayet iyi sürdürmüs olabiliriz veya ailemizden aldığımız bu değerler bizi etkilemiş ya da gerçekten kim olduğumuza yansımamış olabilir.Her iki durumda da önemli olan kendi değerlerimizle yola çıkmak başkalarının değerleri ile değil.

ÇÖZÜM:Son aşamada borderline olmayan kişi kendi kararlarının etkisinde yaşamını sürdürmesi nasıl bir ilişki yaşamak istediğine bağlıdır.Zaman zaman fikir değiştirip farklı ilişkilerde farklı alternatifler deneyebilir.

SIYAH VE BEYAZIN ÖTESİNDE ..GİTMEK Mİ? KALMAK MI?

Siyah ve beyazı gitmek mi kalmak mı diye düşünürsek ,kalmaya karar vermeden önce kendinize sormanız gereken sorular,

Bu fırtınalı denizde filika ile yolculuk yapmaya ne kadar hazırım??

Aşağıdaki soruları beraber olduğunuz borderline olan kişi ile ilişkiniz hakkında kendinize sormalısınız.Çoğu soru önemli ihtiyaçları ortaya çıkarıp bunun sağlıklı bir ilişkide olup olmadığını belirtme amaçlıdır.Bu sorulara cevap vermeniz ilişkinizin yolunu ve ilişkiyi nasıl yapılandırmanız gerektiğini açıklayacaktır.Genelde ihtiyaç ve istek ortaya çıkıp arttıkça ilişkide daha fazla enerji ve ilgiye ihtiyac olduğu durumunu ortaya çıkaracaktır bu da ilişkide ki çarpıklığı göz önüne serecektir.Bu da ilişkinin sağlıksız olduğu yönünde güçlenecektir.

• Bu ilişkiden ne istiyorum?Neden bu ilişkiye ihtiyacım var?

• Borderline kişiliğe sahip bu kimseye karşı duygularımda ne kadar açık olabilirim?

• Bu ilişkide kalmakla psikolojik ve fiziksel olarak tehlikedemiyim?

• Bu karar çocukları/yakın çevremi nasıl etkiler?

• Bu ilişki kendime güvenimi nasıl etkiliyor?

• Borderline olan eşimi/sevgilimi kendimi sevdiğim kadar seviyormuyum?

• Borderline olan eşimin /sevgilimin sadece kendisi hazır olduğunda değisebileceğini ,ben bunun gerçekleşmesini beklerken bunlarla yaşamak zorunda olduğumu ve bekli de asla değişmeyeceği gerçeğini kabul ediyormuyum?

• Evli iseniz; düşünmem gereken şeyler , (özellikle de maddi açıdan ve de çocuklar açısından )nelerdir?

• Mutlu olmanın benim de hakkım olduğuna inanıyormuyum?

• Şu sıralarda en çok mutlu ve memnun olduğum anlar_bu kişi ile beraber olduğum zaman mı,kendi başıma olduğum zaman mı,veya başkalarıyla olduğum zamanlar mı?

• Kararı mı desteklemeyen çevrem için savaşmaya yeterli enerjim ve metanetim var mı?

• Gerçekten bu benim kararım mı yoksa diğer kişiler istediği için mi bunu yapıyorum?

• Bu kararımın yasal boyutları nelerdir?

• Eğer en sevdiğim arkadaşım benim yerinde olsaydı ona ne yapmasını önerirdim?

Bütün bu soruları kendinize sorduğunuzda gerçekten ne yapmak istediğiniz in profili ortaya çıkacaktır, kararınız kalma yönünde ise unutmayınız ki ilişkide kız-arkadaş/erkek-arkadaş (sevgili)veya evli çift olarak kalıyorsunuz onun terapisti yada sığınacak limanı değilsiniz bu noktada profosyonel bir yardım almayı kendinize çok görmeyiniz..

Sağlıklı ve güçlü iletişim ile kurulmuş,dengeli, mutlu birliktelikler …

Uzm.Kln.Psk.Almıla Şen

Borderline Kişilik Bozukluğunu İçeren filimler :

• Yıldızlar Savaşı (Star Wars)Dizisinde Anakin Skywalker/Dorth Vader Karekteri Borderline Kişilik özelliklerini göstermektedir.

• ÖLDÜREN CAZİBE (Fatal Attraction),Michael Douglas

• KİM KORKAR HAİN KURTTAN? (Who is Afraid of Virginia Wolf?),Elizabeth Taylor

• BAŞ BELASI(The Cable Guy),Jim Carey

• KAÇAK GELİN(Runaway Bride),Julia Roberts

• Play Misty for Me,Clint Eastwood

• Girl Interrupted,Angelina Jolie,Winona Ryder

• Single White Female,(Bridget Fonda,Jennifer Jason Leigh)

• The Crying Game(Jaye Davidson)

• Boys Don’t Cry,(Hilary Swank)

• What Lies Beneath(Harrison Ford,Michelle Pfeiffer)

Almıla Şen - Kişisel Web Sitesi

© 2018, Tüm Hakları Saklıdır. Kısmen ya da tamamen yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz.