Ergen ve Yetişkin Psikolojisi

Bilişsel Davranış Terapisi

Bilişsel-Davranış Terapisi Nedir?

Bilişsel-Davranış Terapisi bilimsel bir zemin üzerine kurulu bilimsel araştırmalar ile de etkisi ve kısa sürede pozitif bir yarar sağlayacağı kanıtlanmış bir terapi yöntemidir.

Bilişsel terapide probleme, semptoma odaklanarak “şimdi ve burada” üzerinde yoğunlaşır. Yani şuanda kişinin yaşadığı kendisini, rahatsız eden semptom nedir? ve bu semptomu işi nasıl kontrol edilebilir yaklaşımı ağırlıktadır.

Danışan ve terapist etkin bir biçimde ikili bir takım olarak çalışır. Terapist kadar danışanın katılımı da etkili bir şekilde sonuç olmak için önemlidir.

Bilişsel-Davranış Terapisi birey, grup ve ikili ilişkilerde yani çift terapisinde uygulanabilir.

Öncelikle sorun nedir?

Bu sorunu ortaya çıkaran etmenler, inançlar, düşünceler nelerdir? Bu sorundaki düşünce ve kişinin yaklaşımı ele alınır.

Neden Bilişsel Terapi?

*Kısa süredeki sonuç alınmaktaki hız

*Kendi hakkında, çevren ve diğer insanlar hakkında ne düşünüyorsun?

*Düşünce ve duyguların seni nasıl ve ne şekilde etkiliyor üzerinde yoğunlaşır.

Bilişsel terapi nasıl düşündüğünüzü değiştirip davranışlarınızla ne yapacağınız bunu davranışlarınıza sağlıklı bir biçimde yansıtma da yardımcıdır.

Bilişsel-Davranış Terapisi Ne Zaman Yardımcı Olur?

BDT birçok problemde kısa sürede etkin bir biçimde sonuç vermiştir. Kaygı, Panik Atak Depresyon, Fobiler(sosyal fobi vs.)Bulimia, takıntılı davranışlar (Obsesif Kompulsif)geçmişe bağlı stres, Bipolar Bozukluklar ve Psikozlarda oldukça etkindir.BDT  Öfke Kontrolsüzlüğü,Kendine Güvensizlik,Fiziksel Hastalık Problemlerinde Örneğin;Halsizlik ve acı hissetmede de uygulanabilen bir terapi ekolüdür.

Nasıl Uygulanır? Nasıl Çalışır?

BDT davranışı ve duyguları öncelikle parçalara, ayrıntılarına ayırarak birbirleriyle nasıl etkileşim haline geldiklerini ve nasıl etkilediklerini görmeye çalışır.

*Durum Problem, Olay ve zor durum nedir?

*Düşünce

*Duygu

*Fiziksel Hisler

*Davranış

Yukarıda saydığımız bu bölümleri birbirleriyle etkileşim içindedirler. Problemi düşünmek danışanı fiziksel ve duygusal olarak nasıl etkiler? Bunu nasıl değiştirebiliriz. Pozitif ya da negatif tepkimiz bizim o konu hakkında nasıl düşündüğünüze bağlı olarak gelişir.

BDT nasıl uygulanır?

-Genelde terapist ile 5-20 seans olarak haftalık veya iki haftada bir şeklinde gelişir.Seanslar 30 ve ya 60 dakikaya kadar sürebilir.

-İlk 2-4 seans da terapist verdiğiniz verileri kontrol ederek BDT’yi uygulayabilecek rahatlıkta olup olmadığınıza kara verir.

-Terapist geçmiş yaşantınız ve hayatınız ile ilgili sorular sorarak geçmişteki yaşadığınız durumları, dinamikleri ortaya çıkararak BDT’deki  ”bu arada “ve “şimdi”’yi nasıl etkilediğini bulmaya çalışır.

-Uzun ve detaylı bir geçiş veya kısa,orta süreçte mi yaşadıklarınızın üzerinde çalışma kararını terapist yardımı ile alırsınız.

-Nasıl bir yöntem ve sistem içinde çalışacağımız hakkında seans içinde terapistiniz ile bir anlaşmaya varırsak etkili bir çalışmanın hedeflerindendir.

ÇALIŞMA NASIL OLUR?

-Terapist ile her bir problemi parçalarına ayırıp o yapıtaşları üzerinde yoğunlaşılır. Etkili bir çalışma /gelişme için terapistiniz o semptoma ait bir günlük tutmanızı isteyebilir. Bu sizin semptom ile ilgili  duygu, düşünce, fiziksel tepki ve davranışlarınızın ortaya çıkarıp farkına varmanızı sağlayacaktır.

-Terapistiniz ile birlikte her bir düşünce, duygu ve davranışın nasıl birbirlerini etkileyip ve örüntü içinde olduğuna bakılır.

-Zor bir şeyin üzerinde konuşmak yapmaktan daha kolaydır. Bu sebeple “neyi değiştirebileceğinizi” ortaya çıkardıktan sonra terapistiniz size “en ödevi” vererek günlük hayatınızda bunu pratiğe dökmenizi isteyecektir.

Durumunuza göre kendinizi eleştiren sorular ve moralinizi bozan düşünceler ile değiştirmeye yönelik çalışmalar üzerinde yoğunlaşır.

*Sizi daha kötü hissettirecek düşüncelerin yerine daha yararlı düşüncelerin farkına varmak.

*Her seansta bir önceki seansın nasıl geçtiğini ve bunun yaşamınızdaki etkileri üzerinde terapistiniz eliğinde değerlendirilmesi yönünde çalışmalar yapılırken zor ve kolay olan bölümler üzerinde de durulur.

*Terapist yapmak istediğiniz bir şeyi yapmanız yönünde sizi zorlamaz. Her seansta yapacaklarınız üzerinde terapistiniz ile konuşabilirsiniz. BDT’nin en güvenilir yönü pratik yapmaya ve semptomu kontrol etmede kişisel yeteneklerinizi ve kabiliyetlerinizi terapi süreci bitse bile geliştirme yetisi kazandırdığından dolayı semptomun/problemin geri dönme ihtimali daha az olduğu gibi aynı şiddetle olmayacaktır.

BDT Ne Kadar Etkilidir?

*Depresyonun ve kaygının ana problem olduğu durumlarda çok etkilidir.

*Ağır ve orta şiddetli depresyonlarda etkilidir.

*Çoğu depresyonda anti depresanlar kadar etilidir.

Diğer Tedavi Yöntemleri Nelerdir? BDT Terapisi İle Karşılaştırması Nasıldır?

BDT bir çok psikolojik semptoma uygulanabilir. En yaygın olarak kaygı,panik atak,obsesif kompulsif(takıntı)ve depresyon tedavisinde kullanılır.

*BDT herkese uygulanamayabilir.Özellikle okuma yazması olmayan kişilerde zorlukla karşılaşabilir.

*BDT zaman zaman anti depresanlar kadar çoğu depresyon formlarında etkili olabilir.Kaygı tedavisinde anti depresanlardan da etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

*Ağır depresyonlarda BDT anti depresan ile birlikte kullanılabilir.Kişi kendini çok kötü il başlarda ve davranış/düşünce değişiminin zor olacağını hissettiğinde anti depresanlar kişinin kendini iyi hissetmesi için kullanılabilir.

*Uzun süreçle olarak Tranguilizerler kaygıyı tedavi etmekte kullanılmamalıdır. BDT en iyi seçenek ve tedavi yöntemidir.

BDT de Problemler

*BDT hemen “sihirli bir değnek” gibi etkisini göstermez. Terapist, kişisel danışman gibi fikir ve cesaret verir. Fakat sizin katılımınız olmadan tek başına etkili olmaz.

*Kedinizi kötü hissediyorsanız, dikkatinizi toplamanız ve motive olmanız zordur.

*Terapi sadece seanslardan ibaret değildir. Seanslar bitince-seans aralarında da danışan tek başına terapi sürecine bir nevi devam ettirir.

*Kaygınızı yenmeniz için önce bunu açıklayarak rahatlamaya ihtiyacınız vardır. Bu durum kısa bir süreliğine sizin kaygınızı artırmaya sebep olabilir.

*İyi bir terapist adım adım seansınızda ne yapacağınızı nelere öncelik vereceğinizi açıklar. Ne yapacağınıza birlikte karar vermelisiniz böylece kontrol de kalırsınız.

Tedavi Ne Kadar Sürer?

BDT semptom ve kişiye göre 6 hafta ile 6 ay kadar sürebilir.

Semptom geri Döner mi?

Kaygı ve depresyonun dönmesi konusunda her zaman bir risk vardır. Bu semptomlar döndüğünde BDT ile öğrendiğimiz teknik ile bunu kontrol etmeniz daha iyidir.Bu nedenle seans ve tedavi süreci bitmiş ve kendinizi iyi hissediyor olsanız bile BDT pratiğini yapmaya devam ediniz.Araştırmalara göre BDT’nin depresyonun geri dönüşümünü enlemesi konunda anti depresanlardan daha iyi olduğunu göstermiştir.Gerekirse “ BDT “ tekrarlama kurslarına katılınız.

BDT ‘nin Hayatıma Ne Etkisi Olur?

Depresyon ve kaygı bozukluğu gerçekten hayatı zorlandıran durumlardır. Hayatınızı, Çalışma hızınızı,Motivasyon ve hayattan zevk almanızı etkileyebilir.BDT ‘nin negatif etkisi araştırma sonuçlarına göre görülmemiştir.

BDT’de 10 Önemli Faktor

*Değişir-Düşünce ve Davranışları

*Ev Ödevleri-Pratik yapma mükemmelliğe giden yapı taşlarıdır.

*Action-Sadece konuşma,yap!

*İhtiyaç-Problemin ana sebebini bul.

*Hedef-Hedefi belirle ve ilerle

*Kanıt-BDT’nin işe yaradığını göster, kanıtla.

*Görüş-Konuya her açıdan bak.

*Yapabilirim-Kendime yeterim tutumunda ve eğiliminde ol.

*Deneyim-İnançlarını test et.

*Not Tut-Deneyimlerini, ilerlemelerini yaz.

Kaynaklar

Wılkous CJ& Garland A (2002)

*A cognitive-behavioural therapy assessment model for use in everyday clinical protice.

*Nıce (2010) Cognitive Therapy for the management of coman mental health problems.  



Almıla Şen - Kişisel Web Sitesi

© 2018, Tüm Hakları Saklıdır. Kısmen ya da tamamen yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz.