Psiko-Onkoloji

ATOM TEDAVİSİ SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN PSİKOLOJİK VE FİZYOLOJİK DURUMLAR

ATOM TEDAVİSİ SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN PSİKOLOJİK VE FİZYOLOJİK DURUMLAR

PSİKOLOJİK DURUMLAR

KAYGI:Tedavi sürecinde oldukça yaygın ve en yüksek derece de görülür.

Kaygıya sebep olan düşünceler

Özellikle atom diyeti sürecinde doğru diyeti uygulayabiliniyor mu ,atom alacak olma korkusu,atom odasında kalacak olmak ve bir süre izolasyan sürecinde olmak,alınan atomdan dolayı radyasyonu evdekilere,çevreye yayma riskini taşıyor olmak ve onları nasıl bundan ne derece de iyi koruyacağım veya koruyorum endişesi hipotiroid veya süreçte alınan tyrojen iğnesi e (alınması gereken tiroid ilacının kesilmesi ile oluşan psikolojik ve fizyolojik durum) etkisi ile birleşince kaygı oldukça artar.Kaygı kendini uykusuzluk,uyku bölünmeleri,çabuk karar verememe gibi semptomlar olarak kendini gösterir.

Ne zaman Kaygı azalır?

Tedavi süreci tamamlandıktan sonra izolasyondan çıkıp vücuttan radyasyon temizliği tamamlanması ile beraber tiroid ilacının alınmaya başlaması ve dozajının ayarlanması ile kaygı düzeyi zamanla azalmaktadır.

Nasıl mücadele etmeliyim:

Bu süreçte,stres ve kaygıyı azaltmak için nefes terapisi yapmak,düzenli yürüyüşler,sık sık duş almak yardımcı rahatlama sağlar.

YILGINLIK,HAYAL KIRIKLIĞI:Tedavi sürecinde ilacın kesilmesi ile birlikte oldukça yaygın derecede hissedilir.

Nedenleri:Atom diyeti süreci,atom almak,,radyasyona maruz kalındığı düşüncesi,tyrojen iğnesi ve hipotiroid sürecini içeren uzun ve zorlu tedavi süreci yılgınlığa sebep olur.Bu süreçte hayal kırıklığı,öfke patlamaları,zaman zaman ağlama krizi,aşırı duygusallık,kötü bir psikolojik durum sergilenebilir.

Ne zaman sona erer?

Tedavinin sona ermesi ile zamanla azalır.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Yeterince uyku alabilmek, süreçte baş gösteren stresi iyi yönetebilmek,zihni meşgul eden hobi ve aktivite yapmak,dikkati ve zihni hastalığın ve tedavi sürecinin verdiği negatif etkilerden uzaklaştırıcı aktivitelere yoğunlaştırmak.Gerekirse bir uzman bir sağlık psikologundan destek almak önerilmektedir.

ZİHİNSEL KARIŞIKLIĞI,HALÜSİNASYONLAR,NET DÜŞÜNEMEME,BİLİŞSEL KARMAŞA: Atom almak ve atom diyetine bağlı olmamakla beraber hipotiroidden kaynaklı bir durumdur.

Nedenleri: Tiroid ilacının alınmamasından kaynaklıdır.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacının alınması ile zamanla etkisi kaybolur. En az iki hafta içinde normal bir duruma dönülmesiyle beraber ilaç dozajının ayarlanması ile tamamen ortadan kalkar.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Zihinsel karmaşa en fazla günlük işleri yaparken zorlanmamıza sebep olur. Bu sebeple mümkün olduğunca günlük iş ve evde yapacağımız işleri planlamak tek tek yazarak yapmak, bir defada birkaç işi yürütmeye kalkışmamak hem süreci kolaylaştırıp stres,kaygıyı azaltır hem de işleri tamamlayamamanın verdiği hayal kırıklığını yaşamamız engellenmiş olur.

DUYGULANIMDA KARIŞIKLIK,(Duygusallık, Huysuzluk, Karamsarlık)

Tedavi sürecinde yaygın olarak yaşanan bu ‘tyromental’ durum tiroidin yokluğundan kaynaklanan psikolojik , duygulanım durumu olarak ifade edilebilir.İlaç yoksunluğu tedavi sürecinin getirdiği kaygı,atom diyeti döneminde’ diyeti ne derece de doğru yapıyorum’ kaygısı yiyeceklerin kısıtlanması alışılmış tatlarda ki tuz eksikliğinin verdiği memmuniyetsizlik ve hipotiroid süreci oldukça etkendir.

Ne zaman sona erer?

İlacın düzenli olarak alınması ile zaman ile duygulanım düzene girer.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Hobi ve aktiviteye bu süreçte daha çok zaman vermek ve bir psikolog desteği almak süreci kolaylaştıracaktır.

DEPRESYON: Hipotiroid , atom diyeti veya atom almak ile bir ilgisi yoktur.Kişilik yapısına ve hastalık ile baş edebilme yetisine göre değişir.

Nedenleri: Süreç ile baş edebilecek kişilik yetilerine sahip olamamak,aşırı kaygılı ve depresif eğilimli kişilik yapısında olmak temel sebeplerdendir.Alınan ilaç,atom diyeti,izolasyonda kalmak ve ilaç yoksunluğu tetikleyici sebeplerdendir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacının alımı ve düzenlenmesi ile tekrar normale dönülebilir.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Uzman bir psikologdan depresyon ve tedavi süreci ile baş etme konusunda destek alabilirsiniz. Gerekirse Uzman Psikolog sizi anti-depresan almanız için bir psikiyatriste yönlendirecektir.

FİZİKSEL DURUMLAR,

VÜCUT KEMİK AĞRILARI: Bu süreçte oldukça yaygın görülür.

Nedenleri: Atom diyeti veya atom almaya bağlı olmaksızın, ilaç alamamanın getirdiği hipotiroide bağlı olarak gelişir.Tedavi sürecinde oluşan stresin artması da başlıca nedenlerdendir .Bu süreçte sıcak ve soğuk yiyeceğe karşı dişlerde de bu hassasiyet artabilmektedir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid tedavi ilacının düzenlenmesi ile sonlanır.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Atom tedavisi süreci tamamlandıktan sonra, izolasyon sürecinde küvete banyo tuzları karıştırılarak yapılan banyo iyi gelecektir. Ayrıca magnezyum ve potasyum içerikli beslenme önerilmektedir.

TIRNAK KIRILMALARI: Tedavi sürecinde görülebilir.

Atom diyeti veya atom almaya bağlı olarak oluşmamaktadır. Tamamen hipotiroide bağlı olarak gelişir.

Ne zaman sona erer?

Hipotiroid durumun sona ermesi tiroid ilacının başlanıp ve ilacın düzenlenmesi ile sona erer. İlacın etkisi en az iki hafta da kendini gösterecektir.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Tedavi sürecinde stresi yönetme ve kontrol etme yetisini kazanmak ve gerekirse bu konuda uzman bir psikologdan destek almak ,atom diyeti sonunda biyotin vs gibi destek takviyesi almak önerilmektedir.

SAÇ, KAŞ DÖKÜLMESİ:Oldukça yaygın görülmektedir.

Atom diyeti veya atom almaya bağlı olarak gelişen bir durum değildir.

Ne zaman sona erer?

Stresin azalması, tiroid ilacına başlanması ile zamanla azalır.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Tedavi sürecinde stresi yönetme ve kontrol edebilmek buna bağlı yöntemler geliştirmek sürece yardımcı olacaktır. İmmune sistemin adrelaine stres hormonuna yenik düşmesi dolayısıyla da saç dökülmesine sebeptir.Bu sebeple atom diyeti sonlandırıldıktan sonra biotin içeren ilaç almak da iyi gelecektir.Saçlara badem yağı veya argan yağı sürmek ve bu yağlar ile beslemek masaj yapmak da öneriler arasındadır.

TOPUKLARDA ÇATLAMA: İlacın kesilmesi ile beraber, oldukça yaygın olarak görülmektedir.

Ne zaman sona erer?

Hipotiroid döneminin sona ermesi ile , düzenli olarak ilacın alınması ile beraber topuklarda çatlaklık sona erecektir.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Bir dermatolog önerisi ile yumuşatıcı ürünler kullanmak,veya doğal Hindistan cevizi yağı sürüp çorap giymek oldukça etkilidir.

KABIZLIK: Tedavi sürecinde oldukça yaygın görülmek ile beraber sadece ilacın kesilmesine bağlıdır. Atom diyetine bağlı değildir,bazılarında çok az olarak atom alımı etken olabilir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacına başlamak ile düzene girmesi beklenir. Tedavi süreci tamamlandıktan sonra tekrar gözden geçirmekte fayda vardır.Eğer hala devam ediyor ise önlem alınmalıdır.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Alınan ağrı kesicilerin de yan etkisi olabileceği göz önünde bulundurularak içeriğe dikkat etmek gerekir. Diyeti değiştirmek bol posalı ve sebze yemeklerini ağırlıklı tüketmek gerekirse bir diyetisyen ile çalışmak sağlıklı bir yaklaşımdır. Sanemi eki otu ,keten tohumu ve laxative almak kısa süreli çözüm önerilerindendir.

İSHAL: Çok yaygın olarak görülmemektedir.

Ne zaman sona erer?

Diyetin ve tüketilen yiyeceklerin normal düzene girmesi ile sona ermesi beklenir.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Atom diyetinden sonra aniden süt ürünleri tüketmeye başlamak ve bunları yoğun tüketmek etken olabilir. Bu sebeple yavaş ve vücudu alıştırarak önceleri az miktarda tüketip normal tüketime yavaş yavaş ulaşmakta yardımcı olacaktır.

GÖZ KURULUĞU: Atom diyetinin bir etkisi yoktur. Yaygın olarak görülmemekler beraber atom alınması sonucunda yan etki olarak görülebilir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacının düzenlenmesi ile beraber azalması beklenir.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Göz doktoruna başvurmak, göz damlası kullanmak medrol ve steroid paketleri önerilmektedir.

AĞIZ KURULUĞU: Tedavi sürecinde yaygın olarak görülür.Atom almanın direk etkisi vardır.

Ne zaman sona erer?

Tedavi sürecinin sona ermesi ilacın düzenlenmesi ve düzenli bir beslenme ile düzene girecektir.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Yeterince sıvı alıp almadığımızı kontrol etmek için elimizin üzerindeki deriyi diğer elimizin iki başparmağımız ile kaldırdığımızda deri çok yukarıda uzun süre çadır şeklinde kalırsa sıvı alımı az anlamına gelmektedir. Tüktük bezleri şişise xylimelts içmek,ağız kuruluğuna karşı önerilen sıvılar ile çalkalamak ve doktora başvurmak alınacak önlemlerden başlıcalarıdır.

MİDE BULANTISI:Tedavi sürecinde atom alımı veya tyrojen iğnesi ile birlikte görülmektedir.

Ne zaman sona erer?

Tedavi süreci sona ermesiyle etkisi kaybolur.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Genelde gün içinde birkaç saat görülür, içilen suda ki tuz oranı da bunun en etkili tetikleyicilerden biridir.Bu sebeple içilen suyu dikkatli seçmek zencefil gazozu ve zofran mide bulantısını azaltacaktır.

BURUN KURULUĞU veya BURUN da KANAMALAR: Seyrek olarak görülür herkes de görülmez. İmmune sistemin aşırı stres karşısında gösterdiği reaksiyon ile beraber sinus enfeksiyonu belirtisi de olabilir.

Ne zaman sona erer?

Atom ve izolasyon sürecinden sonra kaybolur.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Ortamı nemli tutmak ,uyunan odanın nem oranını korumak,burun spreyleri,ve burun jelleri iyi gelmektedir.Ben Hindistan cevizi yağı kullanmıştım.

TÜKRÜK BEZLERİNDE AĞRI: Tedavi sürecinde yaygın olarak görülmektedir. Alınan atom tedavisinin direk etkisi vardır.

Ne zaman sona erer?

İmmune sistemin aşırı strese karşı gösterdiği direncin bir sonucu olarak ortaya çıkma ihtimali yüksektir. Sinüslerdeki bir enfeksiyon belirtisi de olabilir.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Atom sürecinin 24 saat sonrasında sık sık ekşi şeker veya ekşi içerikli yiyecekler limon vs tüketmek tükrük bezleri ağrısına sebep olacağından ılık su ile masaj yapmak, ylenon,medrol steroid paketlerinden kullanmak ağrının etkisini hafifletecektir.

BOĞAZDA VEYA VÜCUTTA ŞİŞLİK: Çok yaygın olarak görülmemekle birlikte belirti olasılığı vardır.İlacın kesilmesine bağlı olarak gelişmektedir.Atom diyetine ,atom almaya veya tyrojen iğnesinin bir etkisi yoktur.Bunlara bağlı olarak gelişmez.

Ne zaman sona erer?

İlacın düzenlenmesi ile etkisi kaybolacaktır.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Öncelikle doktorunuz ile görüşerek bu durumun başka herhangi bir nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesinde fayda vardır. Herhangi bir tıbbi müdahale gerekmiyor ise tedavi sürecine takiben tiroid ilacının alınıp düzene girmesine bağlı olarak etkisi yok olacaktır.

GÖZLERDE VE GÖZ KAPAKLARI

GÖZLERDE VE GÖZ KAPAKLARINDA ŞİŞME, GÖZ ALTI ÇÖKKÜNLÜKLERİ; Bu süreçte nadir de olsa görülmektedir. Atom diyetinin veya atom almanın bir sonucu değildir. Fakat hipotiroidin yani tiroid ilacının alınmamasından kaynaklanır.Diğer bir etkende vücuda alınan sıvıdaki tuz oranı ile ilgilidir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacının düzenli olarak alınmasına başlanarak etkisi sona erer.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Uyku düzenini sürdürmek,uyku kalitesini korumak ve yeterli derece iyi uyumak önemlidir.Atom diyetinden sonra içilen suyun tuz oranına ve diğer minareleri dengeli bir şekilde içeren içme suları kullanmak önem taşır.

DİLDE YARALAR ve AĞRI: Çok nadir görülmektedir. Atom tedavisi sürecinde çok fazla ekşi yiyecek,ve bununla beraber asit içeren yiyecek ,limon veya limonlu şeker tüketimi başlıca etkenlerdendir.

Ne zaman sona erer?

Atom tedavisi bitip normal diyete geçildiğinde ekşi yiyecekler tüketmek zorunluluğu ortadan kalktığında.

Nasıl mücadele etmeliyim?

Ekşi ve bunun gibi portakal,limon vs yenilemiyorsa tükrük bezlerini çalıştırmak için yumuşak çiğnenimli sakızlar tercih edilmelidir.Bol su içmek ve düşük asit içeren yiyecekler tüketilmelidir.Bazı ağız çalkalama sıvıları da dildeki iyileşmeyi hızlandıracaktır.

MİDE BULANTISI veya MİDEDE HAZIMSIZLIK: Bu süreçte yaygın görülmektedir.Tiroid ilacının kesilmesi büyük etkendir.Atom alındıktan sonra mide rahatsız olabilir.Diyetin değişmesi,normal rutinden çıkılıp birden daha fazla su içilmesi,vücuda yeterli tuz alınmaması ,ekşi yiyecekler yenilmesi etkendir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacına düzenli başlanıp atom diyeti sonlanıp normal beslenmeye başlanıldığında düzene girer.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Şişe suyu içmek , zencefil gazozu içmek ve atom diyeti sonlanınca yavaş yavaş mideyi alıştırarak süt ürünleri tüketmek ,normal yemek yemeğe başlanıp beslenmenin düzene girmesi ile mide de rahatlamaya sebep olacaktır.

KİLO ALIP VERMEK: İlacın kesilmesi,atom diyeti süreci,atom almak ve izolasyon sürecinin etkisi ile beraber yaşanan stres ve kaygı birlikte kilo alınıp verilmesinde en büyük etkenlerden biridir.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacına başlanıp, düzenli bir beslenme ve spor süreci ile kilo da kontrol altına alınabilinir.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Atom diyeti sürecinde bile karbonhidrat tüketimini sınırlı ve kontrolde tutabilmek , sürecin negatif etkisi olan stres ve kaygıyı yani süreçte yaşanan duygulanımı yemek tüketimine aktararak rahatlama yolları aramak kilo olarak dönecektir.Bu da fiziksel ve psikolojik rahatsızlık sağlayacağı gibi ,fiziksel olarak hareket etme hızını da azaltıp kendi imaji ve beden algısında mutlu olamama hissi verecektir.

TERLEME: Görülme sıklığı kişiden kişiye değişmek ile beraber genelde atom alımından sonra görülmektedir.

Ne zaman sona erer?

Kadınlarda radyoaktif iyot alımından sonra birkaç ay ilk regl dönemine kadar sürebilmektedir.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Giyeceklerde pamuk oranı yüksek materyalden yapılmış kumaşlar seçmek, su tüketimine özen göstermek önemlidir. Endokrin doktoru ve kadın doğum doktoru ile koordine çalışmak önerilmektedir. Bazen alınan radyoaktif iyottan dolayı erken menapoz belirtisi gibi belirtiler baş gösterebiliyor.

HALSİZLİK, YORGUNLUK:Oldukça yaygın görülmektedir.İlacın kesilmesi en büyük etkenlerden biridir.Aynı şekilde tyrojen iğneside etkilidir. Radyoaktif iyodine alımıda da başlıca sebeplerden biridir .Ayrıca aşırı stres ve adrenalin hormonunun yükselmeside sebeplerden başlıcalarıdır.

Ne zaman sona erer?

Tiroid ilacının başlanması ile zamanla azalır.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Kaliteli ve yeterli derece de uyumak ve düzenli tiroid ilacı alımına dikkat edilmeli spor ve dinlenme dengesi iyi kurulmalıdır.

BAŞ AĞRISI: Tedavi sürecinde oldukça yaygın bir şekilde görülmektedir.İlacın kesilmesi ve kişisel veya kişilik yapısına yaşanan strese bağlı olarak oluşabilmektedir.Ümmün sistemin aşırı strese karşı koyamaması veya sinüslerdeki herhangi bir enfeksiyon etken olabilir.

Ne zaman son erer?

Tiroid ilacının başlanması, düzene girmesi ile zamanla birlikte etkisini kaybeder.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Bu süreçte doktorunuzun da onayı ile ağrı kesici ilaçlarına başvurulabilir. Kaliteli ve yeterli derece de uyumak , stresden uzak tutucu ve koruyucu hobiler edinmek aktiviteler de bulunmak baş ağrısı olmasını engelleyici faktörlerdendir.

KALP ÇARPINTISI: Çok az kişi de nadir olarak görülür. Süreç de yaşanan stres,adrenalin hormonun salgılanması ve ilacın kesilmesi en başlıca sebeplerdendir.

Ne zaman sona erer?

Kalp atışlarının düzene girmesi tiroid ilacının alımına başlanması ve düzene oturması ile sağlanır.

Nasıl Mücadele Etmeliyim?

Strese karşı önlem almak hobi ve aktivite de bulunmak. Tiroid ilacının dozajının iyi düzenlenmesi en büyük yardımcıdır.

TAD DEĞİŞİMİ(Ağızda metalik tad):Tedavi sürecinde oldukça yaygın görülen bir durumdur. Radyoaktif iyot tedavisinden sonra görülür.Radyoaktif iyot alımının doğrudan etkisi vardır.

Ne zaman sona erer?

Radyoaktif iyot tedavisinin tamamlanmasından bir süre sonra.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Sakin ve sabırlı bir biçimde olup zamana bırakmakta fayda var.zamanla gittikçe etkisi azalıp yok bir süre sonra tamamıyla hissedilmeyecektir.

UYKUSUZLUK: İlacın kesilmesi ile beraber hipotiroid sürecinde çok yaygın olarak görülebilir.bekleyen bir radyoaktif iyot alınacağı kaygısı,bilinmezlik ile beraber uyku bölünmeleri ile beraber kalitesiz bir uykuya sebep olur.

Ne zaman sona erer?

Hipotiroid sürecinin tamamlanıp ilaca başlanması ve ilacın düzenlenmesi ile uyku bölünmelerinin azalıp uyku kalitesinin artması gözlemlenir.

Nasıl Mücadele etmeliyim?

Özellikle hipotiroid döneminde vücudu yormak için uzun yürüyüşler ,vücuda kafein alımından belirli bir saat sonra uzak durmak,yatak odasında lavanta vs.kuru rahatlatıcı doğal çiçekler bulundurmak kaliteli bir uyku için güçlü bir zemin hazırlar.Ayrıca uykudan önce banyo yapmak,küvet suyuna banyo tuzu ekleyerek vücudu rahatlatmak uykudan önce yapılacak,kaliteli bir uyku süreci için önemlidir.

BAŞ DÖNMESİ: Çok yaygın olarak görülmese de tedavi sürecinde kişiler sıklıkla bu durumdan dolayı müzdaripdirler. İlacın kesilmesi en büyük etkenlerden biridir.Sinuslerin enfeksiyona açık olması veya sinuslerdeki bir enfeksiyon ,yine ilacın kesilmesi sonucunda oluşan tansiyon düşüklüğü,kandaki su ve tuz oranının dengeli olmaması en başlıca etkenlerdendir.

Ne zaman son erer?

Tiroid ilacının başlanması ve dozajın düzenlenmesi ile zamanla bu etkiler kaybolur.

Nasıl mücadele etmeliyim?

Kaliteli ve iyin uyumak, oturup kalkarken yavaş ve dikkatlice bu hareketleri yapmak kalkarken ve oturuken destek almak koltuğa tutunmak vs .gibi durumlar baş dönmesinin negatif etkileri ile baş etmemizde yardımcı olacaktır.

Uzm.Klinik.Psk.Almıla Şen

Almıla Şen - Kişisel Web Sitesi

© 2018, Tüm Hakları Saklıdır. Kısmen ya da tamamen yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz.